Kasboek voor je vereniging: wat moet een vzw of feitelijke vereniging bijhouden?

Stand van zaken op 17 november 2026: deze uitleg volgt het Wetboek van vennootschappen en verenigingen (WVV) en boek III van het Wetboek van economisch recht (WER), zoals ze vandaag op Justel staan.
Een vzw moet een boekhouding voeren, een feitelijke vereniging is daartoe niet verplicht.
Voor een kleine vzw volstaat één dagboek met elke beweging van cash en bankrekening. Dat is het kasboek.
Ons advies: houd ook als feitelijke vereniging een kasboek bij. De leden zijn er persoonlijk verantwoordelijk voor de wettelijke verplichtingen, en een kasboek toont wat er met het geld gebeurde.
- Een vzw is boekhoudplichtig, een gewone feitelijke vereniging niet.
- Een kleine vzw mag een vereenvoudigde boekhouding voeren: één dagboek.
- Elke lijn in dat dagboek verwijst naar een gedagtekend bewijsstuk.
- De jaarrekening en de begroting gaan binnen zes maanden naar de algemene vergadering.
- Je toogverkoop mag je per dag als één totaal boeken, met een gedagtekend stuk.
Is een kasboek verplicht voor je vereniging?
Voor een vzw wel, voor een feitelijke vereniging niet. Het verschil zit in de rechtsvorm.
Een vzw is een rechtspersoon en dus een onderneming in de zin van het WER. Elke onderneming is boekhoudplichtig (artikel III.82 WER).
Een feitelijke vereniging heeft geen rechtspersoonlijkheid (artikel 1:6 WVV). Heeft ze geen uitkeringsoogmerk en keert ze ook in feite niets uit aan haar leden, dan is ze geen onderneming (artikel I.1 WER). Dan geldt die boekhoudplicht niet.
| Rechtsvorm | Boekhouding | Jaarrekening |
|---|---|---|
| Feitelijke vereniging | Niet verplicht, wel aangeraden | Niet verplicht |
| Kleine vzw | Vereenvoudigd: één dagboek | Vereenvoudigd model, naar de griffie |
| Grotere vzw | Dubbele boekhouding | Naar de Nationale Bank |
Bij een feitelijke vereniging zijn de leden zelf verantwoordelijk voor wettelijke verplichtingen, zoals btw-aangiftes. Het Verenigingsloket raadt aan om schriftelijk af te spreken hoe je financiën, bankrekening en boekhouding regelt.
We tonen je in 30 minuten het rapport na sluitingstijd en hoe je penningmeester het als bewijsstuk bij het kasboek legt.
Wanneer mag je vzw een vereenvoudigde boekhouding voeren?
Als ze op balansdatum niet meer dan één van deze vier grenzen overschrijdt (artikel 3:47, § 2 WVV, via artikel III.85, § 2 WER):
- Werknemers: gemiddeld 5 per jaar.
- Ontvangsten: €391.000, zonder niet-recurrente ontvangsten en zonder btw.
- Bezittingen: €1.562.000 in totaal.
- Schulden: €1.562.000 in totaal.
Je kijkt naar de cijfers op balansdatum van het laatst afgesloten boekjaar.
Dan hoeft je vzw geen dubbele boekhouding te voeren. Ze noteert elke beweging van contant geld of op rekening in één ongesplitst dagboek, zonder uitstel, getrouw, volledig en in volgorde van datum.
Wat moet er in een kasboek staan?
Per geldbeweging één lijn: datum, omschrijving, bedrag in of uit, cash of bank, en een verwijzing naar het bewijsstuk.
Het WER vraagt een gedagtekend bewijsstuk bij elke boeking (artikel III.86). Voor verkoop in het klein zonder factuur mag je één totaal per dag boeken.
Voor je toog betekent dat: één lijn per dag, met het kassarapport van die dag als bewijsstuk. Welke stukken precies volstaan, regelt een koninklijk besluit: kijk het na met je boekhouder.
| Datum | Omschrijving | In | Uit |
|---|---|---|---|
| 12/10 | Kantine cash, kassarapport 12/10 | €640 | |
| 12/10 | Kantine kaart, kassarapport 12/10 | €1.180 | |
| 14/10 | Brouwer, factuur 2026-118 | €410 | |
| 15/10 | Lidgelden U9, bankafschrift 41 | €900 |
Cash en bank houd je in aparte kolommen of op aparte bladen, met een saldo dat je elke maand vergelijkt met de kas en het bankafschrift.
Hoe maak je zelf een kasboek?
In een rekenblad of een boekhoudprogramma, met de kolommen hierboven en één regel: elke beweging, de dag zelf.
- Open het boekjaar met de beginsaldi van kas en bankrekening.
- Noteer de toogverkoop per dag uit het kassarapport, cash en elektronisch apart.
- Boek elke factuur en elk lidgeld met een nummer dat ook op het papier staat.
- Bewaar de stukken in dezelfde volgorde als je lijnen, in een map per maand.
- Tel de kas elke maand met twee bestuursleden en noteer het verschil.
Klopt de kas niet, zoek dan de oorzaak voor je het verschil boekt. Daarover gaat geld weg uit de kassa van je jeugdhuis.
Hoe vult je kassa het kasboek?
Met een rapport per dag dat cash en elektronische betalingen apart toont. Dat is precies de lijn die je kasboek nodig heeft.
In Beyond Ordering krijg je na sluitingstijd sluitende rapporten van al je omzetstromen, met elke betaalmethode in één overzicht. Intern gebruik, zoals drank voor vrijwilligers, registreer je apart: bij Student Kick-off Gent telden zulke consumpties niet als omzet.
Het kassasysteem voor verenigingen kan je verkoopresultaten ook synchroniseren met je boekhoudsoftware.
Een witte kassa heb je pas nodig boven een omzetgrens voor maaltijden, zie witte kassa.
Of de bar van je vzw btw verschuldigd is, lees je in is een vzw btw-plichtig?.
Wat doet de penningmeester van een vzw elk jaar?
De jaarrekening en de begroting opmaken en binnen zes maanden na het boekjaar voorleggen aan de algemene vergadering (artikel 3:47, § 1 WVV).
- Jaarrekening neerleggen: een grotere vzw bij de Nationale Bank (artikel 3:47, § 7 WVV), een kleine vzw met vereenvoudigde boekhouding bij de griffie van de ondernemingsrechtbank.
- Belastingaangifte: de vzw dient elk jaar haar aangifte in, meestal in de rechtspersonenbelasting.
- Btw: alleen als de vzw btw-plichtig is.
- Vzw-dossier: de boekhoudkundige stukken horen op de zetel van de vzw, samen met het ledenregister en de notulen.
Die lijst staat ook bij het Verenigingsloket.
Uit de praktijk: KapAlpen
Het evenement: een winterbar in een après-skihut, met een schaatspiste en externe foodtrucks op dezelfde locatie.
De uitdaging: een sluitende, transparante rapportage per servicepunt, terwijl grote groepen tegelijk bestellen.
De opstelling: de schaatspiste en de foodtrucks zijn in de backoffice aparte servicepunten, elk met eigen prijslijsten. Gasten bestellen via QR aan tafel of bij een ober met een mobiele terminal.
Het resultaat: de omzet van bar, schaatspiste en foodtrucks wordt realtime en volledig gescheiden geregistreerd. Dat maakt de financiële afrekening eenvoudiger. Lees het verhaal van KapAlpen.
Voor een vereniging met een kantine en een paar feesten per jaar is dat dezelfde splitsing: elke activiteit haar eigen lijn in het kasboek.
Ook met Beyond Ordering: Crelan 3x3 Europe Cup, Muziekclub N9, Couleur Café en Student Kick-off Gent.
Veelgestelde vragen
Kan een vereniging zonder penningmeester?
Ja. Het WVV kent die functie niet: bij een vzw is het bestuursorgaan samen verantwoordelijk voor de boekhouding.
Hoe lang moet een vzw haar bewijsstukken bewaren?
Zeven jaar, in origineel of in afschrift (artikel III.86 WER). Stukken die niets bewijzen tegenover derden, bewaar je drie jaar.
Moet een feitelijke vereniging een belastingaangifte doen?
In principe niet, zegt het Verenigingsloket over winst maken. Afhankelijk van haar activiteiten kan ze toch belastingplichtig zijn, en leden kunnen belast worden als winst verdeeld wordt.
Moet ook mijn kantine in het kasboek, als we een kassasysteem hebben?
Ja. Het kassasysteem registreert de verkoop, het kasboek de geldbeweging: één lijn per dag met het kassarapport als bewijs.
Open je kasboek voor het nieuwe boekjaar
Noteer vandaag de beginsaldi van kas en bank, en spreek in het bestuur af wie het kasboek bijhoudt en wie meetelt.
Wil je zien hoe het dagrapport van je toog eruitziet? In een demo van 30 minuten tonen we het je.
Liever eerst een vraag stellen? Neem contact op.
Je kassa vult je kasboek
We tonen je in 30 minuten het rapport na sluitingstijd en hoe je penningmeester het als bewijsstuk bij het kasboek legt.
Lees meer verhalen op onze blog
Een zomerbar openen: wat regel je eerst?
Een zomerbar openen begint in de winter: eerst je locatie, dan KBO, FAVV, drankvergunning en een kassa die cash en kaart aanneemt.

Verbod op wegwerpbekers: welke bekers mogen nog in 2026?
Het verbod op wegwerpbekers in België: wat mag nog op evenementen, in je café en bij take-away? Vlaamse, federale en Europese regels op een rij.

Een strandbar uitbaten: hoe krijg je een concessie?
Een concessie voor een strandbar krijg je van de kustgemeente, vaak voor 9 jaar of langer. Zo verschillen Knokke-Heist, Blankenberge en Middelkerke.

